Do pracy z małym dzieckiem – wyniki badań ankietowych
Mimo dobrej kondycji wielkopolskiego rynku pracy sytuacja kobiet nadal odbiega od sytuacji mężczyzn. Kobiety stanowią bowiem większość wśród bezrobotnych i biernych zawodowo. Badania sytuacji zawodowej kobiet posiadających dziecko do 3 roku życia wskazują, że jedną z przyczyn trudności w pogodzeniu ról rodzinnych i zawodowych jest utrzymujące się przekonanie o konieczności zawodowego poświecenia się kobiet na rzecz obowiązków związanych z rolą matki.
W roku 2016 kobiety stanowiły 51,3 procent populacji Wielkopolski. Dane statystyczne wskazują, że są one lepiej wykształcone niż mężczyźni, wśród absolwentów szkół wyższych stanowią przeszło 65 proc. Z wyjątkiem kierunków technicznych, są w większości na przeważającej liczbie kierunków studiów. Chociaż wskaźnik zatrudnienia Wielkopolanek (45,6 proc,) jest jednym z najwyższych w kraju, to wśród pracujących Wielkopolan jednak mężczyźni stanowią zdecydowaną większość (blisko 64 proc.). Jest ich o ponad 18 punktów procentowych więcej niż kobiet. Różnica w wartości tego wskaźnika według płci jest najwyższa w skali kraju, co wskazuje na wyraźną dysproporcję w sytuacji kobiet i mężczyzn na regionalnym rynku pracy. Przy niskim bezrobociu kobiety częściej są bezrobotne lub bierne zawodowo.
Kobiety stanowią prawie 59 proc. wszystkich zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy, a od roku 2012 ich udział wśród bezrobotnych systematycznie wzrasta. Z analizy danych wynika, że z problemem bezrobocia najczęściej spotykają się kobiety młode w wieku od 25 do 34 roku życia.
W przeprowadzanych wcześniej przez WUP badaniach kobiety wskazywały, że najważniejszymi obszarami ich życia były rodzina oraz aktywność zawodowa. Niezależnie od wieku czy miejsca zamieszkania chciały one pracować, gdyż praca daje im możliwość zaspokojenia własnych potrzeb materialnych oraz pozytywnie wpływa na poczucie własnej wartości. Jednak spełnianie się na obu polach napotyka na trudności, pierwszym obszarem, z którego są gotowe zrezygnować, jest praca zawodowa.
W opinii ponad połowy przedstawicieli PUP znaczącą barierą w aktywizacji kobiet jest możliwość pozyskania przez tę grupę wsparcia finansowego ze środków publicznych. Sytuacji nie ułatwiają też niskie wynagrodzenia proponowane na lokalnych rynkach pracy, niechęć młodych matek do podjęcia pracy oraz pracodawców do ich zatrudnienia. W przypadku trzynastu powiatów wyraźną barierą są trudności z zapewnieniem dziecku opieki instytucjonalnej w czasie pracy matki. Jedynie w dziesięciu powiatach wskazywano na brak odpowiednich ofert pracy.
W opinii kobiet największą trudnością w podjęciu zatrudnienia są godziny pracy przedsiębiorstw, co pociąga za sobą konieczność zapewnienia dzieciom opieki. Co piąta kobieta deklarowała, że w okolicy, którą zamieszkuje, nie funkcjonują żłobki lub kluby malucha. A nawet tam, gdzie one są, aż 40 procent kobiet nie korzysta z ich usług ze względu na zbyt wysokie koszty. Wątpliwości co do powierzenia opieki nad dzieckiem obcym osobom miało ponad 23 proc. respondentek. Na problem braku żłobków najczęściej zwracano uwagę w powiatach: jarocińskim, wolsztyńskim, pleszewskim oraz słupeckim.
Jednym z rozwiązań mogących stanowić alternatywę dla kobiet posiadających małe dziecko oraz pragnących być aktywnymi na rynku pracy jest podjęcie zatrudnienia w ramach tzw. pracy elastycznej dającej swobodę w zakresie miejsca i czasu pracy. Przykładami takich form zatrudnienia są np. ruchome godziny pracy, praca z domu, telepraca, wspólny etat, równoważny czas pracy. 62 proc. zapytanych kobiet z dziećmi do lat trzech skorzystałoby w możliwości podjęcia pracy elastycznej, wśród osób z wyższym wykształceniem aż przeszło 70 proc. Częściej gotowość do podjęcia takiej pracy deklarowały kobiety zamieszkujące duże miasta. Oczywiście, nie w każdym zawodzie i firmie elastyczna praca jest możliwa. Innym rozwiązaniem wychodzącym naprzeciw potrzebom kobiet jest tworzenie przez pracodawców zakładowych żłobków lub klubów malucha, zainteresowanych nimi byłoby aż 90 proc. objętych badaniem.
Źródło: Wojewódzki Urząd Pracy