Absolwenci na rynku pracy
Oferta edukacyjna wielkopolskich szkół jest niedopasowana do potrzeb kadrowych pracodawców. Wskazuje na to analiza sytuacji absolwentów rocznika 2006/2007 na regionalnym rynku pracy, jakiej dokonał Wielkopolski Urząd Pracy w Poznaniu.
Sto tysięcy absolwentów – tyle osób w roku szkolnym 2006/2007 roku ukończyło wszystkie typy szkół ponadgimnazjalnych w Wielkopolsce. Były to: zasadnicze szkoły zawodowe, licea zawodowe, średnie szkoły artystyczne, technika, licea ogólnokształcące, licea profilowane, szkoły policealne i wyższe.
W ewidencji powiatowych urzędów pracy regionu, według stanu na koniec października 2007 roku, zarejestrowanych jako bezrobotni zostało 5721 absolwentów tego rocznika, w tym 4021 kobiet. W tym samym czasie w rejestrach nadal było 2,5 tysiąca bezrobotnych (w tym 1855 kobiet) z poprzedniego rocznika wielkopolskich absolwentów.
Między styczniem a październikiem 2007 roku w urzędach pracy Wielkopolski zarejestrowało się 25 276 absolwentów. Stanowili oni 15,5% całej populacji bezrobotnych. Największy odsetek bezrobotnych absolwentów zanotowano w powiatach wolsztyńskim, śremskim, gostyńskim i kępińskim. Większość z zarejestrowanych absolwentów podjęła pracę. Około 1700 osób skierowano do pracy niesubsydiowanej, ponad 5,5 tysiąca objęto pomocą aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu.
Zawodami, na które notuje się stałe od lat i duże zapotrzebowanie, przy małym odsetku zarejestrowanych bezrobotnych absolwentów, są profesje związane z nowoczesnymi technologiami, np. informatyka i technika informatyki, ale także elektronika i elektryka, ochroniarza, spedytora, lekarza i farmaceuty. Przez pracodawców poszukiwani są także przedstawiciele zawodów, w których kwalifikacje można zdobyć dzięki specjalistycznym kursom, np. kierowcy, magazynierzy czy robotnicy do prostych prac w przemyśle. Do zawodów nadwyżkowych na wielkopolskim rynku pracy należą zawody kucharza małej gastronomii, fryzjera, kosmetyczki, technika ekonomisty czy technika żywienia i gospodarstwa domowego. Na poziomie szkolnictwa wyższego, zarządzanie i pedagogika są kierunkami wprowadzającymi na rynek pracy absolwentów, których liczba zdecydowanie przewyższa zapotrzebowanie. Co ciekawe, młodzież nadal chętnie wybiera te niegwarantujące pracy kierunki kształcenia.
Zgodnie z pozyskanymi przez WUP w Poznaniu danymi dotyczącymi planowanych przez samorządy inwestycji oraz przeprowadzonego wśród pracodawców badania, a także w wyniku analizy ofert pracy zgłaszanych do powiatowych urzędów pracy w Wielkopolsce, wiadomo iż sektorami, które będą się najprężniej rozwijały, są budownictwo i drogownictwo. Już dziś brakuje im fachowców, tymczasem na poziomie zasadniczej szkoły zawodowej kształci się zbyt małą liczbę murarzy, dekarzy, betoniarzy, tynkarzy, stolarzy budowlanych czy robotników budowy dróg.
W opinii pracodawców konieczne jest, aby w szkołach zawodowych: zasadniczych i technikach – więcej godzin nauczania było przeznaczonych na praktyczną naukę zawodu, bo w obecnym systemie praktyczne przygotowanie do pracy jest niewystarczające. Ze względu na małą popularność konieczna jest promocja szkół zawodowych oraz dowartościowanie potrzebnych, a rzadko przez młodzież wybieranych zawodów (np. rzeźnika, wędliniarza) poprzez wskazanie nowoczesnych warunków pracy, ich dostępności i satysfakcjonujących wynagrodzeń. Na poziomie szkół wyższych, młodzież należałby zachęcać do studiowania na kierunkach technicznych, po których bez trudu znajdują satysfakcjonującą pracę.
Niezbędne jest też m.in. przeorientowanie zespołów szkół zawodowych na kształcenie w potrzebnych specjalnościach w oparciu o analizę lokalnego rynku pracy. Wskazane byłoby nawiązywanie współpracy firm ze szkołami w kwestiach kształcenia w poszukiwanych specjalnościach oraz podpisywanie porozumień gwarantujących uczniom praktyki w potrzebnych zawodach.
Do wprowadzenia zmian w edukacji młodzieży ponadgimnazjalnej konieczna jest stała współpraca pomiędzy samorządami, szkołami i pracodawcami. Samorządy oraz organizacje pracodawców powinny dążyć do wspomagania kształcenia uczniów z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Korzyści są obopólne. Im mniej bezrobotnych, tym mniej problemów społecznych do rozwiązania przez samorządy. Im więcej absolwentów opuszczających szkoły z odpowiednimi kwalifikacjami, tym większy komfort pracodawców z organizowaniem zadań swoich firm.
Pełen tekst Ocena sytuacji absolwentów szkół województwa wielkopolskiego rocznik 2006/2007 na rynku pracy znajduje się na stronie www.wup.poznan.pl/att/polityka/opracowania