Wybrać kierunek dla rynku pracy
W wielkopolskich szkołach ponadgimnazjalnych nadal kształcenie ogólne dominuje nad zawodowym. Dotyczy to zarówno szkół średnich, jak i wyższych. Takie wnioski wypływają z raportu „Ocena sytuacji absolwentów szkół województwa wielkopolskiego rocznik 2009-2010 na rynku pracy” przygotowanego przez Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu.
Po raz dziewiąty urzędnicy sprawdzili, absolwenci jakich szkół byli zarejestrowani pod koniec października w powiatowych urzędach pracy. Porównali to z liczbami kończących poszczególne szkoły.
W ubiegłym roku liczba absolwentów liceów ogólnokształcących nieznacznie zmalała w stosunku do roku poprzedniego, zauważalny był także niewielki wzrost zainteresowania gimnazjalistów podejmowaniem nauki w zawodach rzemieślniczych, takich jak dekarz, cieśla czy murarz, a więc pożądanych na rynku pracy.
Jednak struktura zawodów deficytowych i nadwyżkowych, jeśli chodzi o zasadnicze szkoły zawodowe i technika, nie zmieniła się istotnie w porównaniu do poprzednich lat. Najliczniej wielkopolskie szkoły zawodowe opuszczali sprzedawcy, kucharze małej gastronomii, mechanicy pojazdów samochodowych i fryzjerzy, a technika – technicy ekonomiści, mechanicy, technicy żywienia i gospodarstwa domowego. I oni też stanowili największą grupę wśród zarejestrowanych bezrobotnych absolwentów. Dla przykładu, absolwenci w zawodzie sprzedawcy stanowili 35 ogółu zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy bezrobotnych absolwentów. Pozytywną zmianą jest znaczny wzrost liczby absolwentów w zawodzie technik informatyk. Jednak nadal absolwenci kierunków związanych z budownictwem i drogownictwem stanowią zdecydowaną mniejszość, a ich liczba w ubiegłym roku jeszcze zmalała. A szkoda, bo absolwenci ci są poszukiwanymi na rynku pracy fachowcami.
Z roku na rok coraz mniej popularne stają się licea profilowane, w roku 2010 ukończyło je o prawie 35 proc. mniej młodzieży niż w roku 2009. Wynika to po części z tego, że szkoły te nie przygotowują do wykonywania zawodu, a ich absolwenci nie mogą przystąpić do egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe.
Jeśli chodzi o szkoły policealne, to w ubiegłym roku najwięcej osób ukończyło naukę w zawodach: technik usług kosmetycznych, technik administracji, technik bezpieczeństwa i higieny pracy oraz technik informatyk. Do ewidencji urzędów pracy trafiło stosunkowo niewielu, bo 322 absolwentów, co stanowiło 5,4 proc, wszystkich kończących ten typ szkół w Wielkopolsce.
W końcu października 2010 r. zarejestrowanych było 1972 bezrobotnych absolwentów szkół wyższych. Ich liczba w stosunku do roku 2009 spadła o ponad 11 procent i stanowili oni 4 proc. absolwentów szkół wyższych, którzy w ubiegłym roku ukończyli studia. Przeważały, podobnie jak w poprzednich latach, osoby, które ukończyły kierunki tzw. humanistyczne. Wśród kierunków o największej liczbie absolwentów ekonomia generowała najwyższy odsetek bezrobotnych (ponad 7 proc.). Kolejne były zarządzanie, pedagogika, administracja i politologia. Rynek pracy cierpi tymczasem na niedobór specjalistów w dziedzinach związanych z nowoczesnymi technologiami a także w branżach budowlanej i drogowej.
Liczba bezrobotnych absolwentów szkół ponadgimnazjalnych wszystkich typów w październiku 2010 r. wynosiła w Wielkopolsce 9794 osoby i stanowili oni 7,8 procent ogółu bezrobotnych. Przeważały (5802) kobiety. Choć to dużo, to i tak o niemal 6 procent mniej niż rok wcześniej. Od 2009 r. w kraju poprawiła się sytuacja spowodowana globalnym kryzysem, więcej (o 13 proc.) było też ofert pracy dla absolwentów. Jednak, na łączną liczbę 2163 „absolwenckich” ofert pracy, jakie trafiły do powiatowych urzędów pracy, znacząca większość, czyli 1997, to były oferty pracy subsydiowanej. Ale dzięki temu absolwenci mieli możliwość zdobycia doświadczenia lub przyuczenia się do zawodu, czego nie zapewniły im niektóre szkoły.
Celem badań i raportu o absolwentach jest wskazanie organom założycielskim i odpowiedzialnym za szkolnictwo ponadgimnazjalne i wyższe, jak kształtować profile nauczania, by odpowiadały na potrzeby lokalnego rynku pracy, a uczniowie i studenci po ukończeniu nauki nie zasilali szeregów bezrobotnych.
Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu, dostrzegając problem braku zharmonizowania kierunków kształcenia z zapotrzebowaniem na przedstawicieli niektórych specjalności oraz potrzebę dotarcia do osób wybierających ścieżkę kształcenia lub zawód, podejmował działania promujące poszukiwane przez pracodawców zawody w mediach. W województwie kontynuowany jest także rządowy program tzw. kierunków zamawianych, który w połączeniu z obowiązkową maturą z matematyki zwiększył zainteresowanie studiowaniem na politechnikach.
Wszystkie dotychczasowe raporty znajdują się na stronie internetowej Urzędu www.wup.poznan.pl/dzialania-rynku-pracy/opracowania-i-analizy/ w rozdziale pt. Absolwenci w Wielkopolsce