Data Act
Dziś w całej Unii Europejskiej zaczynają obowiązywać przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2854, znanego jako Data Act.
To przełomowy akt prawny, który ustanawia jednolite zasady dostępu do danych i ich wykorzystywania w gospodarce cyfrowej. Celem regulacji jest stworzenie sprawiedliwego, przejrzystego i konkurencyjnego rynku danych w UE, obejmującego zarówno dane osobowe, jak i nieosobowe.
Data Act wprowadza szereg nowych obowiązków dla producentów urządzeń połączonych z siecią (IoT), dostawców usług cyfrowych oraz operatorów chmurowych. Użytkownicy zyskują prawo do bezpośredniego, nieodpłatnego dostępu do danych generowanych przez produkty i usługi cyfrowe, w czasie rzeczywistym i w powszechnie używanym formacie. Producenci będą zobowiązani do informowania już na etapie sprzedaży o rodzaju, zakresie i częstotliwości generowanych danych.
Nowe przepisy mają również istotne znaczenie dla sektora usług chmurowych. Od 2027 roku zniesione zostaną opłaty za zmianę dostawcy tego typu usług, co ma ułatwić migrację danych i zwiększyć konkurencyjność na rynku.
Data Act to odpowiedź na dotychczasowy brak regulacji dotyczących danych nieosobowych. Wcześniejsze przepisy, takie jak RODO, koncentrowały się głównie na ochronie danych osobowych. Nowe rozporządzenie wypełnia tę lukę, umożliwiając sprawiedliwy podział wartości płynącej z danych między użytkowników, producentów i usługodawców. Ma to wspierać innowacyjne modele biznesowe oparte na ponownym wykorzystaniu danych oraz eliminować bariery techniczne i kontraktowe ograniczające konkurencję.
Ministerstwo Cyfryzacji również pracowało nad wdrożeniem Data Act do polskiego porządku prawnego. Resort przeprowadził prekonsultacje publiczne w celu zebrania opinii interesariuszy na temat wyznaczenia organów odpowiedzialnych za stosowanie i egzekwowanie przepisów Data Act w Polsce.
Wejście w życie Data Act może zrewolucjonizować sposób, w jaki dane są udostępniane, wykorzystywane i chronione — zarówno przez przedsiębiorstwa, jak i konsumentów.