Nowe przepisy podatkowe

Rząd przyjął dwa projekty ustaw, które uszczelniają przepisy podatkowe dotyczące fundacji rodzinnych oraz podwyższają CIT dla banków.

Celem nowych regulacji jest ograniczenie nadużyć związanych z optymalizacją podatkową oraz dostosowanie obciążeń fiskalnych banków do aktualnych warunków gospodarczych. Zmiany te mają wejść w życie z początkiem 2026 roku.

Pierwszy z przyjętych projektów dotyczy nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie fundacji rodzinnych. Rząd zidentyfikował szereg mechanizmów wykorzystywania tych instytucji niezgodnie z ich pierwotnym celem, jakim miało być wspieranie sukcesji majątkowej i zarządzania rodzinnym kapitałem. W odpowiedzi na te nadużycia, nowe przepisy wprowadzają szereg rozwiązań mających na celu uszczelnienie systemu. Przede wszystkim opodatkowane zostaną dochody fundacji rodzinnej ze zbycia majątku, jeśli nastąpi ono przed upływem 36 miesięcy od końca roku, w którym mienie zostało wniesione do fundacji. Dodatkowo, opodatkowaniu podlegać będą dochody uzyskiwane za pośrednictwem podmiotów transparentnych podatkowo. Fundacje rodzinne zostaną objęte przepisami o zagranicznej jednostce kontrolowanej (CFC) oraz o opodatkowaniu dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax). Nowelizacja przewiduje również opodatkowanie dochodów z umów najmu krótkoterminowego oraz rozszerzenie definicji tzw. ukrytych zysków o sytuacje, w których fundacja umarza pożyczkę udzieloną fundatorowi, beneficjentowi lub osobom powiązanym.

Drugi projekt ustawy, również przyjęty przez Radę Ministrów, zakłada podwyższenie stawki podatku CIT dla banków oraz obniżenie tzw. podatku bankowego. Obecnie banki objęte są stawką CIT na poziomie 19%, która od 2026 roku wzrośnie do 30%, następnie do 26% w 2027 roku i do 23% od 2028 roku. Dla banków objętych preferencyjną stawką 9%, CIT zostanie podniesiony do 20% w 2026 roku, 16% w 2027 roku i 13% od 2028 roku. Jednocześnie, w celu częściowego zrównoważenia wzrostu obciążeń, rząd zdecydował o obniżeniu stawki podatku od niektórych instytucji finansowych. W 2027 roku podatek bankowy zostanie zmniejszony o 10%, a w 2028 roku o kolejne 20% względem poziomu z 2026 roku. Oznacza to spadek stawki z 0,0366% do 0,0329% w 2027 roku oraz do 0,0293% od 2028 roku. Zmiany te obejmą banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, oddziały instytucji kredytowych oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.

Według szacunków, przyjęte rozwiązania przyniosą budżetowi państwa dodatkowe dochody w wysokości około 6,6 miliarda złotych w 2026 roku oraz około 4,7 miliarda złotych w 2027 roku. Nowe przepisy mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2026 roku, stanowiąc istotny krok w kierunku zwiększenia przejrzystości i sprawiedliwości systemu podatkowego oraz wzmocnienia finansów publicznych.