Praca w niskich temperaturach
Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że obowiązkiem pracodawców jest zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, także zimą.
W okresie silnych mrozów szczególnej troski wymagają pracownicy narażeni na niskie temperatury – zwłaszcza osoby starsze, z niewydolnością krążenia, kobiety w ciąży i w okresie karmienia oraz pracownicy młodociani.
W pomieszczeniach pracy muszą być utrzymane minimalne temperatury: co najmniej 18°C w przypadku lekkiej pracy fizycznej oraz w biurach, a minimum 14°C przy pracach cięższych, o ile wymogi technologiczne nie wskazują inaczej, jak np. w chłodniach. Przyjmuje się, że długotrwała ekspozycja na zimno może prowadzić do wyziębienia organizmu, którego symptomami są m.in. dreszcze czy zgrabiałe ręce. W sytuacji, gdy warunki pracy stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracownik ma prawo odmówić jej wykonywania, informując o tym przełożonego i zachowując prawo do wynagrodzenia.
W czasie mrozów pracodawcy mają obowiązek zabezpieczyć pomieszczenia oraz stanowiska pracy przed napływem zimnego powietrza i przeciągami, które mogą być powodowane przez klimatyzację czy wentylację mechaniczną. Strumień nawiewanego powietrza nie może być skierowany bezpośrednio na stanowisko pracy.
Szczególne zasady obowiązują wobec kobiet w ciąży i karmiących piersią. Nie mogą one wykonywać prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, w tym prac w mikroklimacie zimnym – gdy wskaźnik PMV spada poniżej -1. Oznacza to, że powinny pracować jedynie w warunkach zapewniających komfort cieplny.
Ograniczenia dotyczą również pracowników młodocianych. Nie mogą oni wykonywać pracy w temperaturze poniżej 14°C, przy wilgotności przekraczającej 65% ani w warunkach prowadzących do stałego przemakania odzieży i naruszenia bilansu cieplnego.
Szczególnej ochrony wymagają pracownicy wykonujący swoje obowiązki na otwartej przestrzeni. Stanowiska pracy na zewnątrz powinny chronić ich przed opadami, niską temperaturą, silnym wiatrem oraz zagrożeniami takimi jak spadające sople czy zalegający śnieg. Praca na dworze lub w nieogrzewanych pomieszczeniach wymaga stosowania odzieży ciepłochronnej, dostosowanej do panujących warunków.
Pracodawca ma również obowiązek zapewnić takim pracownikom pomieszczenia umożliwiające schronienie przed zimnem, ogrzanie się i zmianę odzieży, o temperaturze co najmniej 16°C oraz wyposażone w urządzenia do podgrzewania posiłków. Jeśli zapewnienie pomieszczeń nie jest możliwe, w pobliżu stanowiska pracy muszą zostać zorganizowane bezpieczne źródła ciepła. Pracownikom przysługuje dostęp do posiłków profilaktycznych i ciepłych napojów.
W sytuacji szczególnie uciążliwych warunków atmosferycznych pracodawca może wprowadzić dodatkowe przerwy lub skrócić czas pracy. Przepisy prawa pracy umożliwiają elastyczną organizację pracy i dopuszczają takie rozwiązania przy dużych spadkach temperatur.