29 stycznia - Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Mobbingowi
Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że pracownicy powinni znać swoje prawa i nie obawiać się zgłaszania przypadków mobbingu, a pracodawcy mają obowiązek aktywnie przeciwdziałać takim zachowaniom, tworząc bezpieczne i skuteczne mechanizmy zgłoszeń.
Zjawisko mobbingu narasta – podczas gdy w 2020 r. udzielono około 1,4 tys. porad związanych z tą tematyką, dziś liczba ta sięga już niemal 4 tys. rocznie. Pracownicy najczęściej pytają o sposób identyfikowania mobbingu, gromadzenie dowodów, funkcjonowanie procedur antymobbingowych, dostępne formy pomocy oraz ścieżki dochodzenia roszczeń przed sądem.
W ubiegłym roku Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła cykl konferencji we wszystkich okręgach, podczas których omawiano różne oblicza mobbingu, jego konsekwencje oraz metody zapobiegania. Zebrane podczas wydarzeń przykłady dobrych praktyk stały się podstawą publikacji „Prezentacja dobrych praktyk w zakresie prewencji zagrożeń psychospołecznych. Poradnik dla pracodawców”, zawierającej praktyczne wskazówki dotyczące przeciwdziałania zagrożeniom psychospołecznym, organizowania wsparcia psychologicznego i prowadzenia działań edukacyjnych na rzecz dobrostanu pracowników.
Mobbing, zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie pracy, polega na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, którego skutkiem może być poniżenie, ośmieszenie, izolacja lub wyeliminowanie z zespołu. Do działań uznawanych za mobbing należy m.in. ignorowanie, izolowanie, przerywanie rozmów, wykluczanie z życia zespołu, rozpowszechnianie plotek, ośmieszanie, nadmierna krytyka, odbieranie obowiązków, utrudnianie wykonywania pracy czy wywoływanie stresu prowadzącego do pogorszenia zdrowia. Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek przeciwdziałania mobbingowi, co oznacza konieczność tworzenia procedur, wdrażania polityk antymobbingowych oraz organizacji szkoleń dla pracowników i kadry zarządzającej.
Państwowa Inspekcja Pracy udostępnia bezpłatnie liczne poradniki i materiały edukacyjne, dostępne zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Wśród najpopularniejszych publikacji znajdują się „Mobbing. Poradnik dla pracodawcy” oraz „Pracownik wobec mobbingu. Poradnik dla pracownika”, które pomagają odróżnić mobbing od innych zjawisk, wskazują możliwe działania prewencyjne i podpowiadają, jak reagować w trudnych sytuacjach. Kolejną publikacją jest poradnik „Sposoby na stres. Poradnik dla pracownika”, zawierający praktyczne wskazówki dotyczące radzenia sobie ze stresem oraz krótki test pozwalający ocenić jego poziom.
Dostępne dane pokazują, że skala mobbingu może być znacznie większa, niż dotychczas sądzono. Podczas gdy jeszcze kilkanaście lat temu szacowano, że dotyczy on od 3 do 10 proc. pracowników, najnowsze badania wskazują, że doświadcza go nawet ponad 40 proc. osób zatrudnionych. Na jednej z konferencji aż 64 proc. uczestników potwierdziło, że w czasie kariery zawodowej doświadczyło mobbingu. Wynika z tego, że zjawisko może dotykać nawet co drugiego pracownika w Polsce. Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że kluczowe dla poprawy sytuacji jest stosowanie w miejscu pracy podstawowych zasad współżycia społecznego oraz konsekwentne budowanie bezpiecznej, szanującej pracownika kultury organizacyjnej.